آیا داروی سیپروترون استات میتواند رشد موهای زائد را در زنان کاهش دهد و بیخطر است؟
بیان مسئله
در سالهای اخیر، مصرف مکملهای غذایی، از جمله ویتامین D، اسیدهای چرب امگا‑۳ و منیزیم بسیار رایج شده است. بسیاری از افراد این مکملها را بهصورت روزانه و بدون مشورت پزشکی مصرف میکنند، با این تصور که برای سلامت عمومی بدن ضروری هستند. اما سؤال این است که بدن انسان واقعاً به مصرف روتین این مکملها نیاز دارد، یا اینکه مصرف آنها فقط در شرایط خاص مؤثر است.
در این «فکتنامه سلامت» برآنیم با بررسی علمی و دادههای موجود، پاسخ این پرسش را بهتر درک کرده و تصمیمهای آگاهانهتری را درباره استفاده از مکملها اتخاذ کنیم.
راستیآزمایی: با آزمایش ساده خون، کمبود ویتامین آ در افراد تشخیص داده میشود.
روش کار
نخست با روش PICO، واژگان کلیدی را از قبیل magnesium؛ omega-3؛ routinely و daily استخراج کرده و پساز یافتن MeSH terms در پایگاه اطلاعاتی PubMed، به جستوجوی مقالات پرداختیم.
آیا واقعاً باید هر روز ویتامین D و امگا-۳ و منیزیم بخوریم؟
ویتامین D
در یک کارآزمایی بسیار بزرگ با مشارکت حدود ۲۵ هزار فرد سالم بالای ۵۰ سال، مصرف روزانه ۲۰۰۰ واحد ویتامین D بررسی شد. هدف اصلی آن بود که مشخص شود مصرف این مکمل میتواند از ابتلا به بیماریهای قلبی و سرطان در افرادی با سطح مطلوب این ویتامین، پیشگیری کند یا خیر. نتایج نشان دادند که مصرف منظم آن تأثیر قابلتوجهی بر کاهش بروز این بیماریها ندارد. در بخش دیگری از همین پژوهش، اثر ویتامین D بر کاهش زمینخوردنها نیز بررسی شد. نتایج این قسمت هم حاکی از آن بود که مصرف روزانه این ویتامین باعث کاهش محسوس زمینخوردن نمیشود. بنابراین، اگر فرد دچار کمبود ویتامین D نباشد، مصرف مداوم آن توصیه نمیشود و نقش محافظتی قوی و ثابتشدهای ندارد (۱، ۲).
راستیآزمایی: ویتامین D باعث پیشگیری از عود علائم در بیماران مبتلا به ام.اس. میشود.
امگا-۳
تاثیر مصرف روزانه یک گرم امگا-۳ نیز نمیتواند تأثیر معنیداری در پیشگیری از بیماریهای قلبی ایجاد کند. فقط میان افرادی که تقریباً اصلا ماهی مصرف نمیکردند، کاهش خفیفی در برخی رویدادهای قلبی مشاهده شد. در مجموع، برای کسانی که هفتهای دستکم ۲ وعده ماهی چرب یا منابع گیاهی امگا-۳ مصرف میکنند، مصرف ثابت امگا-۳ ضرورتی ندارد، اما ممکن است برای افرادی که مصرف ماهی در آنها بسیار کم است، مزایایی داشته باشد (۱، ۲).
راستیآزمایی: امگا-۳ میتواند در درمان نوروپاتی دیابتی متقارن موثر باشد.
منیزیم
براساس یافتههای مطالعات مرور سیستماتیک، اگرچه این ریزمغذی نقش مهمی در بیش از ۳۰۰ واکنش حیاتی بدن دارد، دریافت بیشتر منیزیم با کاهش خطر ابتلا به دیابت نوع ۲، فشار خون بالا و بیماری قلبیعروقی همراه است. اگر فرد کمبود آن را داشته باشد، با نظر متخصص معمولاً مصرف مکمل در دوز حدود ۲۴۰ تا ۴۸۰ میلیگرم در روز مفید خواهد بود (۳، ۴).
مکملها؛ لازم یا اضافی؟
ویتامین D
در پاسخ به اینکه مصرف روتین ویتامین D، امگا-۳ و منیزیم برای همه لازم است یا خیر، باید گفت «خیر». بر اساس بررسیهای انجامشده درباره ویتامین D، در افرادی که دچار پوکی استخوان بوده یا در معرض آن قرار دارند، ابتدا باید سطح این ویتامین در خون اندازهگیری شود و اگر پایین بود، مصرف مکمل با دوز روزانه حدود ۸۰۰ تا ۱۰۰۰ واحد همراه با کلسیم میتواند خطر افتادن و شکستگی استخوان را کاهش دهد، اما در افراد سالم که کمبود مشخصی ندارند، مصرف روزانه، اثر قطعی برای پیشگیری از بیماریها ندارد، بنابراین مصرف دائم و بدون ارزیابی اولیه برای همه افراد توصیه نمیشود.
راستیآزمایی: ویتامین D در مدیریت بالینی علایم بیماری مزمن انسدادی ریه موثر است.
امگا-۳
در مورد امگا-۳، نتایج نشان میدهند که مقادیر EPA و DHA در مکملها بسیار متفاوت بوده و همه محصولات دوز مؤثر را ندارند. برخی مطالعات کاهش خفیفی را در خطر مشکلات قلبی گزارش کردهاند، اما نتیجهگیریها مطمئن نیستند، زیرا تفاوت زیادی بین پژوهشها وجود دارد و عوامل مختلفی مثل دوز، نسبت EPA/DHA و وضعیت اولیه فرد بر نتیجه نهایی تاثیر دارند. به همین دلیل امگا-۳ نیز برای افراد سالم بهعنوان مکمل روتین پیشنهاد نمیشود و بیشتر در کسانی مفید است که مصرف کم ماهی یا مشکلات خاص قلبی-متابولیک دارند.
راستیآزمایی: آیا اسیدهای چرب امگا-۳ در درمان افسردگی موثر است؟
منیزیم
در مطالعات بالینی، مصرف حدود ۵۰۰ تا ۱۰۰۰ میلیگرم منیزیم در روز توانست فشار خون را بهطور متوسط تا ۵.۶ میلیمتر جیوه در فشار سیستولیک و ۲.۸ میلیمتر جیوه در فشار دیاستولیک کاهش دهد. با این حال، شواهد درباره کاهش رخداد سکته یا مرگ قلبی قطعی نیست و اثرات پایدار بیشتر زمانی دیده میشوند که منیزیم از طریق غذا دریافت شود نه مکمل. بنابراین مصرف آن زمانی توصیه میشود که رژیم غذایی فقیر از منابع منیزیم بوده یا فرد دچار فشار خون بالا یا کمبود منیزیم باشد.
نتیجهگیری
مصرف هیچیک از این سه مکمل بهصورت روزانه برای همه افراد لازم نیست و باید براساس نیاز واقعی بدن، سبک زندگی، رژیم غذایی و نتایج آزمایش خون مصرف شوند. ویتامین D و منیزیم شواهد قابل اتکاتری را درباره نقش مؤثرشان در شرایط خاص دارند، اما امگا-۳ همچنان نتایج متناقضی را نشان میدهد. در کل، توصیه اصلی این است که قبل از شروع مصرف، وضعیت بدن ارزیابی شود و بدانیم که مصرف مکملها، جایگزین یک رژیم غذایی سالم و سبک زندگی مناسب نیستند.
منابع
۱. Manson JE, Bassuk SS, Lee IM, Cook NR, Albert MA, Gordon D, et al. The VITamin D and OmegA-3 TriaL (VITAL): Rationale and design of a large randomized controlled trial of vitamin D and marine omega-3 fatty acid supplements for the primary prevention of cancer and cardiovascular disease. Contemporary Clinical Trials. 2012;33(1):159-71.
2. LeBoff MS, Murata EM, Cook NR, Cawthon P, Chou SH, Kotler G, et al. VITamin D and OmegA-3 TriaL (VITAL): Effects of Vitamin D Supplements on Risk of Falls in the US Population. The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism. 2020;105(9):2929-38.
3. Volpe SL. Magnesium in Disease Prevention and Overall Health. Advances in Nutrition. 2013;4(3):378S-83S.
4. Gröber U, Schmidt J, Kisters K. Magnesium in Prevention and Therapy. Nutrients. 2015;7(9):8199-226.
دیدگاهتان را بنویسید