آیا مصرف سوپ برای درمان سرماخوردگی مفید است؟
بیان مسئله
بیخوابی یکی از مشکلات شایع در افراد مبتلا به سرطان است. هرچند این روش بهطور گستردهای برای درمان بیخوابی استفاده میشود، تاثیرات آن در بیماران سرطانی نیازمند ارزیابی علمی دقیق است. مرورهای نظاممند و فراتحلیل جدید نتایج چندین مطالعه بالینی را برای پاسخ به این سؤال جمعآوری کردهاند: «آیا طب سوزنی میتواند به بهبود بیخوابی در افراد مبتلا به سرطان کمک کند و در عین حال بیخطر باشد؟»
این مطلب از «فکتنامه سلامت» با استفاده از منابع علمی به این موضوع میپردازذ.
یافتهها
مطالعات مورد بررسی
یک مرور نظاممند شامل پنج کارآزمایی بالینی تصادفیسازیشده (RCT) با مجموع ۴۰۲ شرکتکننده بررسی شد. تمامی مداخلههای طب سوزنی حداقل ۴ هفته به طول انجامیدند و نقاط مشخصی از بدن برای خواب شرکتکنندگان بهکار رفت. شرکتکنندگان عمدتاً زنان مبتلا به سرطان پستان بودند که در مراحل اولیه درمان بهسر میبردند. سطح کیفیت کلی شواهد بهدلیل حجمنمونه اندک و احتمال وجود سوگیری (bias) در مطالعات، از «بسیار پائین» تا «متوسط» ارزیابی شد.
یافتههای اصلی
در مقایسه طب سوزنی واقعی با طب سوزنی شبیهسازیشده (دارونما (placebo))، شواهد بسیار نامطمئن است. این مرور نشان داد طب سوزنی ممکن است تأثیری اندک یا تقریباً هیچ تأثیری بر شدت بیخوابی (محاسبهشده با شاخص ISI) و کیفیت خواب (پرسشنامه PSQI) داشته باشد. علاوهبر این، احتمال بروز عوارض جانبی در گروه طب سوزنی کمی بیشتر گزارش شد. از لحاظ پارامترهای ثبت خواب، طب سوزنی نسبت به دارونما ممکن است زمان رسیدن به خواب را حدود ۱۰ دقیقه کاهش داده و بازدهی خواب را اندکی افزایش دهد، اما هیچیک از این تغییرات به آستانه قابلتوجه از نظر بالینی (MID) نرسیدند.
در مقایسه طب سوزنی واقعی با عدم مداخله فعال (کنترل غیرفعال)، نتایج نیز بسیار نامطمئن بودند. طب سوزنی ممکن است شدت بیخوابی و مشکلات خواب را اندکی کاهش دهد، اما دادهها نشان دادند احتمال بروز عوارض جانبی در این گروه بهطور چشمگیری بیشتر است. مشاهدات ثبت خواب شرکتکنندگان حاکی است که طب سوزنی ممکن است زمان رسیدن به خواب را حدود ۱۵ دقیقه کوتاه کرده و مدت کل خواب را حدود ۳۵ دقیقه افزایش دهد. با این حال، فقط افزایش مدت کل خواب از نظر بالینی مهم تلقی شد.
در مقایسه طب سوزنی با درمان شناختی–رفتاری در مدیریت بالینی بیخوابی (CBT-I)، به نظر میرسد طب سوزنی کمتر مؤثر است. در یک مطالعه با ۱۶۰ شرکتکننده، میانگین شدت بیخوابی و مشکلات خواب در گروه طب سوزنی کمی بدتر گزارش شد. همچنین زمان رسیدن به خواب (SOL) طولانیتر و بازدهی خواب (SE) کاهش یافت، اما مدت کل خواب (TST) حدود ۲۶ دقیقه بیشتر گزارش شد. در نهایت، نویسندگان مرور نتیجه گرفتند که براساس شواهدی با قطعیت بسیار پائین تا متوسط، طب سوزنی نسبت به CBT-I در کاهش علائم بیخوابی و بهبود کیفیت خواب تأثیر کمتری دارد و فقط در افزایش مدت کل خواب مؤثر است.
بیخطر بودن طب سوزنی
بهطور کلی، طب سوزنی معمولاً با عوارض خفیف مانند درد یا کبودی جزئی همراه است. با این حال، این مرور سیستماتیک نشان داد میزان گزارش عوارض جانبی (مثلاً خونریزی خفیف یا درد موضعی) در گروه دریافتکننده طب سوزنی نسبت به دارونما یا کنترل بدون مداخله، بیشتر بود. لازم به ذکر است که شواهد موجود از نظر میزان عوارض، قطعیت بسیار پائینی داشته و نمیتوان درباره بیخطری مطلق این روش، حکم قطعی داد.
محدودیتهای مطالعه
از جمله محدودیتهای عمده این مرور میتوان به کوچک بودن مطالعات و احتمال وجود سوگیری در گزارش نتایج اشاره کرد. علاوهبر این، اکثر شرکتکنندگان زنان مبتلا به سرطان پستان بودند، بنابراین ممکن است نتایج قابل نعمیم به بیماران دیگر با انواع مختلف سرطان نباشد. نویسندگان مرور تأکید کردند که برای رسیدن به نتایج قاطعتر، نیاز به انجام مطالعات بزرگتر، طولانیمدت و با جمعیتهای متنوعتری است.
آیا طب سوزنی در بهبود باروری و علائم سندرم تخمدان پلیکیستیک مؤثر است؟
نتیجهگیری
براساس شواهدی با قطعیت بسیار پائین، طب سوزنی در بهترین حالت، تأثیر بسیار اندکی را بر بهبود بیخوابی در بیماران سرطانی نشان میدهد و بیخطر بودن آن بهطور قطعی ثابت نشده است. بنابراین تا اطلاع ثانوی نمیتوان گفت این ادعا درست است یا نادرست. به عبارت دیگر، شواهد فعلی برای اثبات مؤثربودن قابلتوجه و بیخطر بودن مطلق طب سوزنی کافی نیست.
منبع
دیدگاهتان را بنویسید