آیا داروی سیپروترون استات میتواند رشد موهای زائد را در زنان کاهش دهد و بیخطر است؟
بیان مسئله
سندرم تخمدان پلیکیستیک یکی از شایعترین اختلالات هورمونی در زنان سنین باروری است که میتواند با علائمی مانند نامنظمی قاعدگی، تغییرات هورمونی، مشکلات پوستی و دشواری در باروری همراه باشد. این وضعیت نهتنها بر سلامت جسمی تأثیر میگذارد، بلکه نگرانیهای روانی و اجتماعی زیادی را نیز برای مبتلایان ایجاد میکند.
در سالهای اخیر، روشهای درمانی مکمل مانند طب سوزنی مورد توجه قرار گرفتهاند. برخی افراد آن را راهی طبیعی برای بهبود علائم و افزایش شانس باروری میدانند، درحالیکه دیگران نسبت به اثربخشی آن تردید دارند. پرسش اصلی این است که آیا طب سوزنی واقعاً میتواند در بهبود باروری و کاهش نشانههای سندرم تخمدان پلیکیستیک مؤثر باشد یا خیر.
در این بررسی «فکتنامه سلامت»، به بررسی شواهد علمی موجود درباره این موضوع خواهیم پرداخت.
راستیآزمایی: طب سوزنی مدت زمان درمان و بستری نوزادان مبتلا به سندرم ترک نوزادی را کاهش میدهد.
روش کار
نخست با روش PICO، واژگان کلیدی را از قبیل Polycystic Ovary Syndrome؛ Symptoms؛ Fertility و Acupuncture استخراج کرده و پساز یافتن MeSH terms در پایگاه اطلاعاتی PubMed، به جستوجوی مقالات پرداختیم.
طب سوزنی و تخمدان پلیکیستیک؛ امید یا ابهام؟
بررسیهای انجامشده درباره اثر طب سوزنی بر زنان مبتلا به سندرم تخمدان پلیکیستیک نشان میدهد که این روش میتواند دورههای قاعدگی را منظمتر کند. در برخی مطالعات دیده شد زنانی که در جلسات مکرر طب سوزنی شرکت کردند، تخمکگذاری بیشتری نسبت به گروههای کنترل داشتند و تغییرات مثبتی در سطح هورمونها و عملکرد تخمدان مشاهده شد. این یافتهها نشان میدهد که طب سوزنی ممکن است با تنظیم هورمونها و کاهش مقاومت به انسولین، نقش حمایتی در بهبودی وضعیت باروری ایفا کند (۱).
راستیآزمایی: هورموندرمانی پس از یائسگی زنان در عملکرد جنسی آنها تاثیرگذار است.
از سوی دیگر، مرور و جمعبندی مطالعات بالینی نشان داد که اگرچه برخی نتایج امیدوارکننده هستند، کیفیت و تعداد مطالعات محدود بوده و نتایج بین پژوهشها یکسان نیستند. در برخی کارآزماییها اثر قابل توجهی دیده شد، اما در برخی دیگر تفاوت زیادی با درمانهای معمول یا گروههای کنترل مشاهده نشد. همچنین هنوز مشخص نیست که چه نوع طب سوزنی، چه تعداد جلسات و چه شدت تحریک، بیشترین اثر را دارند (۲).
راستیآزمایی: طب سوزنی به کاهش درد ناشی از اقدامات پزشکی در نوزادان کمک میکند.
شواهد ضعیف اما امیدوارکننده درباره طب سوزنی
این روش علاوه بر چرخه قاعدگی، شاخصهای هورمونی و مقاومت به انسولین را بهبود میبخشد. همچنین گزارشهایی وجود دارند که ترکیب طب سوزنی با داروهای رایج میتوانند نرخ بارداری بالینی را افزایش داده و نسبت هورمونهای نامتعادل را کاهش دهند (۳، ۴).
راستیآزمایی: ترکیبات موجود در واکسنها منجر به عقیمی افراد میشود.
از سوی دیگر، مطالعات آزمایشگاهی و بالینی نشان دادند که طب سوزنی ممکن است با تنظیم محور عصبی-هورمونی به بهبود علائم کمک کند. برخی پژوهشها نیز به نقش آن در کاهش وزن و بهبود حساسیت به انسولین اشاره کردند که برای زنان مبتلا به این سندرم اهمیت زیادی دارد (۴، ۵).
راستیآزمایی: استفاده زیاد از لوازم آرایشی خطر ابتلا به سرطان را در افراد افزایش میدهد.
با این حال، باید توجه داشت که کیفیت بیشتر مطالعات در سطح پایین یا بسیار پایین ارزیابی شد. نتایج در همه تحقیقات یکسان نبوده و برخی مرورها نشان دادند که شواهد موجود کافی نیست تا بتوان با اطمینان گفت طب سوزنی درمان مؤثری برای این مشکل است. بیشتر مطالعات گزارش کردند که طب سوزنی عوارض جدی ندارد و فقط عوارض خفیفی، مثل کبودی در محل ورود سوزن، دیده شد (۴).
نتیجهگیری
براساس مطالعات موجود، طب سوزنی میتواند در برخی زنان مبتلا به سندرم تخمدان پلیکیستیک به منظمتر شدن چرخه قاعدگی و افزایش احتمال تخمکگذاری کمک کند. همچنین شواهدی وجود دارد که این روش ممکن است با تنظیم هورمونها و کاهش مقاومت به انسولین، نقش حمایتی در بهبودی باروری ایفا کند. با این حال، کیفیت و تعداد پژوهشها محدود است و نتایج یکسان نیستند؛ بنابراین هنوز نمیتوان با قطعیت درباره میزان اثربخشی طب سوزنی نظر داد و نیاز به بررسیهای بیشتر وجود دارد.
منابع
۱. Johansson J, Stener-Victorin E. Polycystic Ovary Syndrome: Effect and Mechanisms of Acupuncture for Ovulation Induction. Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine. 2013;2013(1):762615.
2. Wu J, Chen D, Liu N. Effectiveness of acupuncture in polycystic ovary syndrome: A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Medicine. 2020;99(22).
3. Yang H, Xiao Z-y, Yin Z-h, Yu Z, Liu J-j, Xiao Y-q, et al. Efficacy and safety of acupuncture for polycystic ovary syndrome: an overview of systematic reviews. Journal of Integrative Medicine. 2023;21(2):136-48.
4. Lim CED, Ng RWC, Cheng NCL, Zhang GS, Chen H. Acupuncture for polycystic ovarian syndrome. Cochrane Database of Systematic Reviews. 2019(7).
5. Stener-Victorin E, Jedel E, Mannerås L. Acupuncture in Polycystic Ovary Syndrome: Current Experimental and Clinical Evidence. Journal of Neuroendocrinology. 2008;20(3):290-8.
دیدگاهتان را بنویسید