شواهد کاکرین چه میگوید؟

آیا گوش‌دادن به موسیقی هنگام دیالیز می‌تواند درد و خستگی بیماران را کاهش دهد؟

بیماران تحت همودیالیز ممکن است در جریان درمان با مشکلاتی مانند خستگی، درد و افت خلق‌وخو مواجه شوند. یکی از روش‌های غیردارویی پیشنهادی برای کمک به این بیماران، گوش‌دادن به موسیقی هنگام دیالیز است. اما آیا موسیقی واقعاً می‌تواند این مشکلات را کاهش دهد یا اثر آن تنها یک تصور عمومی است؟

مجله اینترنتی «فکت‌نامه سلامت» می‌خواهد با استفاده از شواهد کاکرین به این سؤال پاسخ دهد.

مرور نظام‌مند کاکرین که در ۲۶ اکتبر ۲۰۲۶ منتشر شد، نتایج ۲۷ مطالعه با مشارکت ۱۵۸۴ بیمار تحت همودیالیز را بررسی کرده است.

نتایج نشان می‌دهد فعالیت‌های مبتنی بر موسیقی، از جمله گوش‌دادن به موسیقی ضبط‌شده هنگام دیالیز، ممکن است خستگی و درد بیماران را در کوتاه‌مدت، یعنی تا چهار هفته، کاهش دهند.

همچنین شواهد نشان می‌دهد موسیقی ممکن است علائم افسردگی و افت خلق‌وخو را در کوتاه‌مدت و میان‌مدت، تا شش ماه، کاهش دهد.

بااین‌حال، تأثیر موسیقی بر فشار خون مشخص نیست و درباره اثرات بلندمدت آن نیز اطلاعات کافی وجود ندارد. بسیاری از مطالعات شرکت‌کنندگان کمی داشته‌اند یا با محدودیت‌های روش‌شناختی همراه بوده‌اند؛ به همین دلیل اطمینان به شواهد پایین یا بسیار پایین ارزیابی شده است.

نتیجه‌گیری نهایی

گوش‌دادن به موسیقی و سایر فعالیت‌های موسیقی‌محور ممکن است به کاهش کوتاه‌مدت درد، خستگی و علائم افسردگی در بیماران دیالیزی کمک کنند. بااین‌حال، شواهد موجود برای اثبات قطعی این تأثیرات کافی نیستند و موسیقی نباید جایگزین مراقبت و درمان پزشکی شود.

منبع

Nishiwaki H, Levack WMM, Hasegawa T, Ota E, Noma H, Suzuki T, Watanabe Y, Abe Y, Tomioka H, Kondo D, Li D, Han Y, Kelly TN, supported by Cochrane Kidney and Transplant. Music-based interventions for people with kidney failure undergoing haemodialysis. Cochrane Database of Systematic Reviews 2026, Issue 10. Art. No.: CD016139. DOI: 10.1002/14651858.CD016139.pub2.