آیا مصرف سوپ برای درمان سرماخوردگی مفید است؟
بیان مسئله
افسردگی یکی از شایعترین مشکلات سلامت روان در جهان امروز است و عوامل متعددی میتوانند در شکلگیری یا تشدید آن نقش داشته باشند. در سالهای اخیر، توجه پژوهشگران بیش از پیش به سبک زندگی و بهویژه الگوی تغذیه معطوف شده است. میان خوراکیهای روزمره، قند و شیرینیها جایگاه ویژهای دارند، موادی که نهتنها در غذاها و دسرها، بلکه در نوشیدنیهای صنعتی و میانوعدههای پرمصرف نیز بهوفور یافت میشوند.
در این مطلب از «فکتنامه سلامت»، به بررسی این پرسش میپردازیم که مصرف شیرینی و قند میتوانند زمینهساز بروز افسردگی باشند یا خیر.
راستیآزمایی: داروهای ضدافسردگی در درمان اختلال اضطراب مؤثر هستند.
روش کار
نخست با روش PICO، واژگان کلیدی را از قبیل Depression؛ Sugar و Sweets استخراج کرده و پساز یافتن MeSH terms در پایگاه اطلاعاتی PubMed، به جستوجوی مقالات پرداختیم.
شیرینیهای شیرین، خلقوخو را تلخ میکنند
مصرف زیاد شیرینیها و نوشیدنیهای شیرین میتواند با افزایش خطر ابتلا به افسردگی همراه باشد. یافتهها نشان میدهند (۱، ۲) افرادی که بیشترین میزان قند افزوده و خوراکیهای شیرین را مصرف میکنند، در سالهای بعد بیشتر در معرض بروز علائم افسردگی قرار میگیرند. در برخی بررسیها، احتمال ابتلا به افسردگی در این افراد تا حدود ۳۰درصد بیشتر گزارش شده است. این ارتباط، بهویژه در کسانی که بهطور مداوم نوشیدنیهای شیرین مصرف میکنند، پررنگتر است. در مقابل، کسانی که مصرف قند و شیرینی را محدود کردند، نهتنها وزن و سلامت عمومی بهتری داشتند، بلکه خطر ابتلا به مشکلات روانی نیز در آنها کمتر دیده شد.
با این حال، باید توجه داشت که این نتایج بیشتر نشاندهنده ارتباط هستند و نه علت قطعی آن. یعنی نمیتوان با اطمینان گفت که مصرف قند بهطور مستقیم باعث بروز افسردگی میشود. عوامل دیگری مانند سبک زندگی، فعالیت بدنی، وضعیت اجتماعی و دیگر جنبههای تغذیهای نیز میتوانند در این رابطه نقش داشته باشند.
نوشیدنی شیرین؛ دشمن پنهان آرامش روان
بررسیهای انجامشده روی جمعیتهای بزرگ نشان دادند (۳، ۴)، کسانی که بیشترین میزان نوشیدنیهای شیرین را مصرف میکنند، بیشتر در معرض ابتلا به افسردگی قرار دارند. این رابطه وابسته به مقدار مصرف است. برای مثال، هر ۲۵۰ میلیلیتر افزایش در مصرف روزانه از این نوشیدنیها، خطر افسردگی را حدود ۸درصد بالا میبرد. این یافتهها نشان میدهند که قند و شیرینی میتوانند با تغییرات خلقی، ایجاد التهاب در بدن و مغز، و کمبود ریزمغذیها در اثر جایگزینی مواد سالم با خوراکیهای شیرین، زمینهساز بروز افسردگی شوند.
راستیآزمایی: مصرف چای و مایعات گرم با خرما و کشمش سالمتر از مصرف با قند و شکر سفید است.
اگرچه این نتایج هشداردهنده هستند، عوامل دیگری مانند سبک زندگی، تغذیه کلی، وضعیت اقتصادی و اجتماعی نیز میتوانند در این رابطه نقش داشته باشند. بنابراین یافتهها معتبر و قابل توجهاند، اما هنوز نیاز به انجام پژوهشهای دقیقتر برای اثبات علت و معلولی وجود دارد.
نتیجه گیری
آنچه تاکنون به دست آمده، نشان میدهد مصرف زیاد قند و نوشیدنیهای شیرین با افزایش احتمال بروز افسردگی همراه است، اما این یافتهها فقط وجود یک ارتباط را نشان داده و به معنای علت قطعی نیستند. عوامل دیگری مانند سبک زندگی، وضعیت تغذیه، شرایط اجتماعی و میزان فعالیت بدنی نیز میتوانند در این رابطه نقش داشته باشند. بنابراین برای رسیدن به پاسخ قطعی، نیاز به انجام بررسیهای دقیقتر و گستردهتر وجود دارد. با این حال، کاهش مصرف قند همچنان یک اقدام هوشمندانه برای حفظ سلامت جسم و روان به شمار میآید.
منابع
۱. Knüppel A, Shipley MJ, Llewellyn CH, Brunner EJ. Sugar intake from sweet food and beverages, common mental disorder and depression: prospective findings from the Whitehall II study. Scientific Reports. 2017;7(1):6287.
2. Sanchez-Villegas A, Zazpe I, Santiago S, Perez-Cornago A, Martinez-Gonzalez MA, Lahortiga-Ramos F. Added sugars and sugar-sweetened beverage consumption, dietary carbohydrate index and depression risk in the Seguimiento Universidad de Navarra (SUN) Project. British Journal of Nutrition. 2018;119(2):211-21.
3. Hu D, Cheng L, Jiang W. Sugar-sweetened beverages consumption and the risk of depression: A meta-analysis of observational studies. Journal of Affective Disorders. 2019;245:348-55.
4. Wang Y, Zhao R, Wang B, Zhao C, Zhu B, Tian X. The Dose-Response Associations of Sugar-Sweetened Beverage Intake with the Risk of Stroke, Depression, Cancer, and Cause-Specific Mortality: A Systematic Review and Meta-Analysis of Prospective Studies. Nutrients. 2022;14(4):777.
دیدگاهتان را بنویسید