آیا داروی سیپروترون استات میتواند رشد موهای زائد را در زنان کاهش دهد و بیخطر است؟
بیان مسئله
فشار خون بالا یکی از شایعترین مشکلات سلامت عمومی در جهان است و نقش مهمی در بروز بیماریهای قلبی، سکته و نارسایی کلیوی دارد. به همین دلیل، بسیاری از توصیههای پزشکی بر تغییرات ساده اما مؤثر سبک زندگی تمرکز میکنند؛ از جمله اصلاح رژیم غذایی. یکی از پرسشهای مطرح در این زمینه آن است که، افزایش مصرف میوه و سبزی میتواند بر فشار خون اثر بگذارد یا خیر.
این مواد غذایی سرشار از ویتامینها، مواد معدنی، فیبر و ترکیبات گیاهی فعال بوده و معمولاً بهعنوان بخش مهمی از یک رژیم سالم شناخته میشوند. اما اینکه دقیقاً چه نقشی در پیشگیری از فشار خون بالا دارند، موضوعی است که در این «فکتنامه» سلامت برآنیم با مرور پژوهشهای مختلف در این حوزه، به آن بپردازیم.
راستیآزمایی: با تغذیه سالم میتوان اثرات آلودگی هوا را کاهش داد.
روش کار
نخست با روش PICO، واژگان کلیدی را از قبیل Blood Pressure؛ Vegetables و Fruits استخراج کرده و پساز یافتن MeSH terms در پایگاه اطلاعاتی PubMed، به جستوجوی مقالات پرداختیم.
میوه و سبزی؛ دوست صمیمی فشار خون؟
خوردن میوه و سبزی میتواند به کاهش فشار خون کمک کند، اما اثر آن زمانی کاملاً معنا پیدا میکند که در چارچوب یک الگوی غذایی سالم و کمنمک قرار گیرد. شواهد علمی جدید نشان میدهند افرادی که رژیم غذاییشان بر پایه خوراکیهای گیاهی مانند میوه، سبزی، غلات کامل، حبوبات و پروتئین گیاهی است، بهطور متوسط فشار خون پایینتری دارند. این مواد غذایی سرشار از پتاسیم، آنتیاکسیدانها، فیبر و ترکیبات گیاهی مفید هستند که میتوانند عملکرد رگها را بهبود بخشند و به کاهش فشار خون کمک کنند (۱).
آیا مصرف کرفس به دلیل داشتن کالری منفی، باعث کاهش وزن میشود؟
از سوی دیگر، مطالعات نشان میدهند کاهش میزان نمک بهتنهایی کافی نیست و کیفیت کلی رژیم غذایی اهمیت بیشتری دارد. الگوهایی مانند رژیم DASH یا مدیترانهای که بر مصرف میوه و سبزی، مغزیجات، حبوبات و کاهش مصرف گوشت قرمز و غذاهای فراوریشده تأکید میکنند، در کنترل فشار خون مؤثرتر از اضافه کردن ساده چند وعده میوه و سبزی هستند. برخی غذاها و مواد طبیعی مانند آب چغندر، ویتامین سی، منیزیم و ترکیبات پلیفنولی نیز ممکن است اثر کمکی داشته باشند (۲).
راستیآزمایی: رژیم DASH میتواند از بروز بیماریهای قلبی پیشگیری کند.
راز کنترل فشار خون در بشقاب شماست
شواهد علمی نشان میدهد مصرف بیشتر میوه و سبزی احتمالاً به کاهش سطح فشار خون و بهبود سلامت قلب کمک میکند. افرادی که روزانه مقدار بیشتری از این مواد غذایی را، مثلاً بیش از ۴۰۰ گرم در روز مصرف میکنند، معمولاً فشار خون پایینتری دارند و کمتر دچار بیماریهای قلبی میشوند (۳).
با این حال، اگرچه افزایش مصرف میوه و سبزی به کاهش فشار خون کمک میکنند، همه ماجرا نیست. مطالعات مداخلهای نشان دادهاند اگر دیگر بخشهای رژیم غذایی اصلاح نشود، مثلاً همچنان نمک زیاد، چربی ناسالم یا غذاهای فراوریشده مصرف شوند، اثر کاهش فشار خون ممکن است چشمگیر نباشد (۴).
راستیآزمایی: انجام مداخلات برای افزایش مصرف میوه و سبزیجات در کودکان سنین پنج سال و کمتر موثر است.
تحلیل مجموعهای از مطالعات بلندمدت نشان میدهد که مصرف بیشتر میوه و سبزی، بهویژه میوه بهصورت جداگانه، با کاهش خطر بروز فشار خون بالا همراه است. یافتهها حاکی از آن است که هر ۲۰۰ گرم افزایش در مصرف روزانه میوه و سبزی میتواند حدود ۳ درصد از خطر ابتلا به فشار خون بالا بکاهد و این اثر تا حدود ۸۰۰ گرم در روز ادامه دارد. بیشترین شواهد مربوط به مصرف ترکیبی میوه و سبزی یا مصرف بالای میوه است (۵).
با این حال، این تأثیر مفید معمولاً محدود و وابسته به الگوی کلی زندگی سالم است، زیرا نقش میوه و سبزی بیشتر از طریق پتاسیم، فیبر و ترکیبات گیاهی آنها بروز میکند و میزان اثر نهایی به عواملی مانند مصرف نمک، چربی، غذاهای فراوریشده، وزن بدن و فعالیت بدنی نیز بستگی دارد. در مجموع، افزایش مصرف میوه و سبزی میتواند بخشی از راهبرد پیشگیری از فشار خون بالا باشد، اما نباید انتظار داشت که فقط با افزودن چند وعده میوه یا سبزی، اثر قوی و فوری ایجاد شود (۶).
نتیجهگیری
خوردن میوه و سبزی میتواند به کاهش فشار خون و بهبود سلامت قلب کمک کند، بهویژه زمانی که بخشی از یک رژیم غذایی سالم و متعادل باشد. مصرف منظم میوه و سبزی، بهویژه میوه، با کاهش خطر ابتلا به فشار خون بالا و بیماریهای قلبی مرتبط است، اما این اثر زمانی بیشترین معنا را دارد که همراه با کاهش مصرف نمک، چربیهای ناسالم و غذاهای فراوریشده و رعایت دیگر جنبههای سبک زندگی سالم باشد. به عبارت دیگر، مصرف میوه و سبزی بخشی از راهکار پیشگیری و کنترل فشار خون هستند، نه یک راهحل کامل و مستقل.
منابع
۱. Tomé-Carneiro J, Visioli F. Plant-Based Diets Reduce Blood Pressure: A Systematic Review of Recent Evidence. Current Hypertension Reports. 2023;25(7):127-50.
2. Cicero AFG, Veronesi M, Fogacci F. Dietary Intervention to Improve Blood Pressure Control: Beyond Salt Restriction. High Blood Pressure & Cardiovascular Prevention. 2021;28(6):547-53.
3. Hermansen K. Diet, blood pressure and hypertension. British Journal of Nutrition. 2000;83(S1):S113-S9.
4. Dauchet L, Amouyel P, Dallongeville J. Fruits, vegetables and coronary heart disease. Nature Reviews Cardiology. 2009;6(9):599-608.
5. Li B, Li F, Wang L, Zhang D. Fruit and Vegetables Consumption and Risk of Hypertension: A Meta-Analysis. The Journal of Clinical Hypertension. 2016;18(5):468-76.
6. Madsen H, Sen A, Aune D. Fruit and vegetable consumption and the risk of hypertension: a systematic review and meta-analysis of prospective studies. European Journal of Nutrition. 2023;62(5):1941-55.
دیدگاهتان را بنویسید