×
×

نتیجه بررسی: نادرست
آیا داروی مولنوپیراویر برای درمان کووید-۱۹ مؤثر است؟

ادعای «مؤثر بودن مولنوپیراویر در کووید-۱۹» به‌صورت کلی درست نیست. این دارو ممکن است در شرایط خاص و در اوایل همه‌گیری فایده محدودی داشت، اما در جمعیت‌های واکسینه‌شده، شواهدی را برای کاهش موارد بستری یا مرگ‌ومیر ارائه نکرد. بنابراین بزرگ‌نمایی تاثیر آن با داده‌های علمی هم‌خوانی ندارد.
آیا داروی مولنوپیراویر برای درمان کووید-۱۹ مؤثر است؟

بیان مسئله

مولنوپیراویر (Molnupiravir) یک داروی ضدویروسی خوراکی است که با ایجاد خطا در تکثیر ژنوم ویروس SARS-CoV-2 عمل می‌کند. این دارو در ابتدای همه‌گیری بیماری کرونا، به‌ویژه زمانی که گزینه‌های درمانی محدود بودند، با امید زیادی معرفی شد و مجوز مصرف اضطراری را در چند کشور دریافت کرد، اما با گذشت زمان و انتشار داده‌های بیشتر، تصویر دقیق‌تری از اثر واقعی آن شکل گرفت.

«فکت‌نامه سلامت» با بررسی منابع علمی منتشرشده، شامل کارآزمایی‌های بالینی تصادفی‌‌سازی‌شده و مرورهای سیستماتیک، به این سؤال پرداخت که این دارو واقعاً چه تاثیری در پیشگیری از بستری و مرگ ناشی از کووید-۱۹ داشته و ادعاهای مطرح‌شده درباره آن تا چه حد صحیح هستند.

 

یافته‌ها

بررسی شواهد نشان می‌دهد که در بیماران سرپایی با علائم خفیف تا متوسط، مولنوپیراویر کاهش قابل‌توجهی را در مرگ‌ومیر ایجاد نکرد. متاآنالیزها نشان می‌دهند که تفاوت در تعداد موارد مرگ‌ومیر میان گروه دریافت‌کننده دارو و گروه کنترل بسیار ناچیز بوده و از نظر بالینی اهمیت زیادی ندارد. به بیان ساده، این دارو جان بیماران را به‌طور معنی‌دار نجات نداد.

در مورد بستری‌شدن نیز نتایج مشابهی دیده می‌شود. در مطالعات اولیه که عمدتاً روی بیماران پرخطر و واکسن‌نزده انجام شدند، کاهش در تعداد موارد بستری گزارش شد، اما در مطالعات بعدی و بزرگ‌تر که بیشتر شرکت‌کنندگان واکسینه بودند، این تاثیر از بین رفت، یعنی وقتی واکسن وارد معادله شد، مزیت مولنوپیراویر عملاً محو شد.

یکی از یافته‌های نسبتاً ثابت این بوده که مولنوپیراویر می‌تواند بار ویروسی را سریع‌تر کاهش دهد و طول دوره علائم را چند روز کوتاه‌تر کند. این اثر از نظر آزمایشگاهی قابل‌مشاهده است، اما مشکل اینجاست که کاهش بار ویروسی الزاماً به کاهش موارد بستری یا مرگ‌ومیر منجر نشد، بنابراین این یک بهبودی ظاهری است، نه یک دستاورد حیاتی.

از نظر بی‌خطر بودن مصرف آن، داده‌ها نشان می‌دهند که مولنوپیراویر عارضه جدی شایع را ایجاد نمی‌کند و در مجموع قابل‌تحمل است. با این حال، از ابتدا نگرانی‌هایی درباره اثرات جهش‌زای احتمالی آن مطرح بود که باعث احتیاط نهادهای نظارتی شد. هرچند شواهد قطعی از آسیب جدی دیده نشده، این نگرانی‌ها بی‌دلیل هم نبوده‌اند.

در بیماران بستری‌شده، شواهد بسیار محدود و پراکنده است و اساساً داده‌ای وجود ندارد که نشان دهد مولنوپیراویر در این گروه مزیت بالینی مشخصی دارد. به همین دلیل، نمی‌توان آن را یک گزینه درمانی مؤثر برای بیماران بستری دانست.

کارآزمایی بزرگ PANORAMIC در بریتانیا نقطه عطف مهمی بود. این مطالعه نشان داد که در جمعیت واکسینه‌شده پرخطر، مولنوپیراویر هیچ تاثیری در کاهش موارد بستری یا مرگ‌ومیر ندارد. تنها فایده آن، کاهش اندک در طول مدت بیماری بود. این یافته‌ها باعث شدند نگاه سیاست‌گذاران و نهادهای علمی به این دارو به‌طور جدی تغییر کند.

در نهایت، اختلاف نتایج مطالعات به عواملی مانند وضعیت واکسیناسیون، سویه ویروس، زمان شروع درمان و خطر پایه بیماران برمی‌گردد. اما جمع‌بندی شواهد جدید روشن است: تاثیری که در ابتدای همه‌گیری دیده شد، در شرایط فعلی تکرار نشد.

 

آیا سن شروع به تکلم در کودکان، پس از پاندمی کووید-۱۹ افزایش یافته است؟

 

نتیجه‌گیری

ادعای «مؤثر بودن مولنوپیراویر در کووید-۱۹» به‌صورت کلی درست نیست. این دارو ممکن است در شرایط خاص و در اوایل همه‌گیری فایده محدودی داشت، اما در جمعیت‌های واکسینه‌شده، شواهدی را برای کاهش موارد بستری یا مرگ‌ومیر ارائه نکرد. بنابراین بزرگ‌نمایی تاثیر آن با داده‌های علمی هم‌خوانی ندارد.

 

منبع

Tatz GS, Ochodo EA, Fox T, Owino EJ, Nyagol B, Rupali P, McCaul M, Kredo T, Cohen K. Molnupiravir for treating COVID-19. Cochrane Database of Systematic Reviews 2025, Issue 10. Art. No.: CD015381. DOI: 10.1002/14651858.CD015381.pub2.

 

نویسنده: سامان رحیمی تنیانی

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *