آیا داروی سیپروترون استات میتواند رشد موهای زائد را در زنان کاهش دهد و بیخطر است؟
نوشابهها و نوشیدنیهای شیرین، بخش ثابتی از الگوی مصرف روزانه بسیاری از افراد در سنین مختلف هستند و محبوبیت بالایی دارند. در کنار نگرانیهایی که پیشتر درباره ارتباط این نوشیدنیها با اضافهوزن، دیابت و سلامت قلب مطرح شده، توجهها به نقش احتمالی آنها در سلامت استخوانها نیز افزایش یافته است؛ چراکه استخوانها برای حفظ استحکام خود به تعادل مناسبی از مواد مغذی و سبک زندگی سالم نیاز دارند.
از آنجا که پوکی استخوان و شکستگیهای استخوانی میتوانند پیامدهای جدی و طولانیمدت برای کیفیت زندگی داشته باشند، بررسی عواملی که ممکن است با سلامت استخوانها در ارتباط باشند اهمیت زیادی دارد. در این فکتنامه سلامت، به این پرسش میپردازیم که آیا مصرف نوشابه میتواند با سلامت استخوانها مرتبط باشد و شواهد علمی موجود در این زمینه چه میگویند.
روش کار:
نخست با روش PICO، واژگان کلیدی از قبیل: Sugar-sweetened beverages، Carbonated Beverages، Soda Consumption، Bone Health و Osteoporosis را استخراج و بعد از یافتن MeSH terms در پایگاه اطلاعاتی PubMed به جست و جوی مقالات پرداختیم.
نوشابه و استخوانها؛ ارتباط نگرانکننده اما نه حکم قطعی:
بر اساس یافتههای دو مطالعه مشاهدهای بزرگ که روی زنان یائسه انجام شده، مصرف نوشابه با افزایش خطر شکستگیهای استخوانی همراه بوده است. در این بررسیها، زنانی که نوشابه را بهطور منظم و بیشتر مصرف میکردند، نسبت به مصرفکنندگان کم یا غیرمصرفکنندگان، احتمال بالاتری برای بروز شکستگیهای استئوپوروتیک داشتند؛ این افزایش خطر در برخی گروهها حدود ۲۰ تا ۴۰ درصد گزارش شده است.
با این حال، این ارتباط اگرچه از نظر آماری معنادار بود و نوشابه میتواند نقش منفی در سلامت استخوانها داشته باشد، اما نمیتوان آن را بهعنوان عامل قطعی پوکی استخوان معرفی کرد (۱, ۲).
نوشابه و سلامت استخوان در زنان پس از یائسگی:
همسو با مطالب فوق، مطالعهای که روی زنان پس از یائسگی از قوم آمریکایی-هندی انجام شد نشان داد افرادی که نوشابههای گازدار مصرف میکردند، تراکم استخوان پایینتری داشتند و خطر ابتلا به پوکی استخوان در آنها افزایش یافته بود. این اثر بیشتر در ستون فقرات و لگن مشاهده شد و نشان میدهد مصرف مکرر نوشابه میتواند سلامت استخوانها را تحت تاثیر قرار دهد (۳).
در تحلیل دیگر بر روی پیش از ۷۳ هزار زن حاکی از آن بود که هر وعده اضافه نوشابه چه نوع معمولی و چه رژیمی در روز با افزایش ۱۴ درصدی خطر شکستگی لگن همراه است. این ارتباط در انواع نوشابه، شامل کولا و غیرکولا و با یا بدون کافئین، مشاهده شد و تفاوت معناداری بر اساس شاخص توده بدن یا دیابت وجود نداشت (۴).
آیا آسپارتام (شیرینکننده مصنوعی) موجود در نوشابهها و نوشیدنیها سرطانزا است؟
با این وجود، مطالعات علت و معلول قطعی را اثبات نمیکند و عوامل دیگری مانند رژیم غذایی و سبک زندگی نیز میتوانند نقش داشته باشند. بنابراین میتوان گفت که مصرف زیاد نوشابه ممکن است خطر پوکی استخوان را افزایش دهد اما دلیل قطعی آن نیست و برای نتیجهگیری قطعی به بررسیهای بیشتر نیاز است.
آیا نوشابه سلامت استخوانها را تهدید میکند؟
براساس مطالعهی مرور نظاممند و فراتحلیل بر روی ۱۲۴.۶۹۱ شرکتکننده، مصرف نوشیدنیهای شیرین با کاهش تراکم استخوان (BMD) در بزرگسالان مرتبط است. اثر اندازهگیری شده به صورت تفاوت میانگین استاندارد شده “۰.۶۶-” بود که اثر معناداری بر تراکم استخوان داشت. بررسیهای فرعی نشان داد که این اثر در بزرگسالان بیشتر دیده میشود و در کودکان نیز شواهد مشابهی وجود دارد (۵).
در پژوهش دیگری روی دختران نوجوان نشان داده شد که مصرف مکرر نوشابههای گازدار با افزایش شکستگیهای استخوان همراه است. در این گروه سنی، دخترانی که بیش از یک وعده نوشابه در روز مصرف میکردند، تقریباً دو برابر احتمال شکستگی استخوان نسبت به کسانی که کمتر نوشابه مینوشیدند، داشتند (۶).
بنابراین میتوان نتیجه گرفت که مصرف زیاد نوشابه و نوشیدنیهای شیرین ممکن است تراکم استخوان را کاهش دهد و خطر شکستگی را افزایش دهد. با این حال، این مطالعات بیشتر مشاهدهای هستند و علت قطعی را ثابت نمیکنند.
نتیجهگیری:
مصرف زیاد نوشابه و نوشیدنیهای شیرین میتواند سلامت استخوانها را تحت تأثیر قرار دهد و احتمال شکستگیهای استخوانی را افزایش دهد. با این حال، این ارتباط به معنای علت قطعی پوکی استخوان نیست و عوامل دیگری مانند رژیم غذایی، میزان کلسیم و سبک زندگی میتوانند نقش داشته باشند. بنابراین، محدود کردن مصرف نوشابه میتواند یک اقدام مفید برای حفظ سلامت استخوانها باشد، اما نمیتوان آن را تنها عامل تعیینکننده پوکی استخوان دانست.
فهرست منابع:
۱. Kremer PA, Laughlin GA, Shadyab AH, Crandall CJ, Masaki K, Orchard T, et al. Association between soft drink consumption and osteoporotic fractures among postmenopausal women: the Women’s Health Initiative. Menopause. 2019;26(11).
2. Gallagher JC. Sodas and colas are associated with an increase in fractures. Menopause. 2019;26(11).
3. Supplee JD, Duncan GE, Bruemmer B, Goldberg J, Wen Y, Henderson JA. Soda intake and osteoporosis risk in postmenopausal American-Indian women. Public Health Nutrition. 2011;14(11):1900-6.
4. Fung TT, Arasaratnam MH, Grodstein F, Katz JN, Rosner B, Willett WC, et al. Soda consumption and risk of hip fractures in postmenopausal women in the Nurses’ Health Study1,2,3,4. The American Journal of Clinical Nutrition. 2014;100(3):953-8.
5. Ahn H, Park YK. Sugar-sweetened beverage consumption and bone health: a systematic review and meta-analysis. Nutr J. 2021;20(1):41.
6. Wyshak G. Teenaged Girls, Carbonated Beverage Consumption, and Bone Fractures. Archives of Pediatrics & Adolescent Medicine. 2000;154(6):610-3.
دیدگاهتان را بنویسید