اسکوپلامین چیست و شایعات در مورد آن تا چه اندازه صحت دارند؟
بیان مسئله
آیا این ادعا درست است که «هورموندرمانی بعد از یائسگی خطر سرطان رحم را افزایش میدهد؟»
«فکتنامه سلامت» با استفاده از منابع علمی معتبر به این موضوع میپردازد تا مشخص شود این نگرانی تا چه حد با شواهد علمی همخوانی دارد و آیا همه انواع هورموندرمانی چنین خطری را ایجاد میکنند یا خیر.
یافتهها
بعد از یائسگی، سطح استروژن در بدن بهطور قابلتوجهی کاهش پیدا میکند. این کاهش میتواند باعث بروز علائمی مثل گرگرفتگی، تعریق شبانه، خشکی واژن و افت کیفیت زندگی شود. استروژندرمانی مؤثرترین روش برای کنترل این علائم است، اما از سالها قبل نگرانیهایی درباره تاثیر آن بر رحم مطرح بوده است، بهخصوص در زنانی که هنوز رحم خود را حفظ کردهاند.
مطالعات نشان میدهند مصرف استروژن بهتنهایی، یعنی بدون اضافه شدن پروژستین، بهطور واضح خطر هیپرپلازی آندومتر را افزایش میدهد. هیپرپلازی آندومتر به معنی رشد غیرطبیعی دیواره داخلی رحم است و یک وضعیت پیشسرطانی محسوب میشود. این افزایش خطر هم در سال اول مصرف و هم در استفاده طولانیمدت دیده شده است.
در مقابل، زمانی که استروژن همراه با پروژستین و بهصورت ترکیبی مداوم مصرف میشود، خطر هیپرپلازی آندومتر تفاوت قابلتوجهی را با عدم درمان نشان نمیدهد. شواهد موجود نشان میدهد اضافه شدن پروژستین میتواند اثر تحریکی استروژن را بر رحم خنثی کرده و نقش محافظتی داشته باشد، هرچند سطح قطعیت شواهد در این بخش پایینتر گزارش شده است.
در روش ترکیبی متوالی یا دورهای، پروژستین فقط در بخشی از ماه مصرف میشود. نتایج مطالعات نشان میدهند این نوع درمان ممکن است در سال اول مصرف، خطر هیپرپلازی آندومتر را افزایش دهد، اما در پیگیریهای طولانیتر، این تفاوت کمتر یا نامشخص بوده است. به همین دلیل، بیخطر بودن این روش از درمان ترکیبی مداوم، کمتر و از استروژن تنها، بیشتر ارزیابی میشود.
وقتی استروژن تنها بهطور مستقیم با درمانهای ترکیبی مقایسه شد، خطر هیپرپلازی آندومتر در گروه استروژن تنها بهمراتب بالاتر بوده است. این تفاوت هم در مقایسه با درمان ترکیبی مداوم و هم در مقایسه با درمان ترکیبی متوالی دیده شد و نشان میدهد نبود پروژستین، عامل اصلی افزایش خطر برای رحم است.
نکته مهم آن است که در این مرور علمی، تعداد موارد واقعی سرطان رحم بسیار کم بودند. به همین دلیل، پژوهشها توان آماری کافی را برای نتیجهگیری قطعی درباره افزایش یا عدم افزایش سرطان رحم نداشتند. بنابراین، شواهد مستقیم و قوی درباره افزایش سرطان رحم وجود ندارد، اما افزایش هیپرپلازی میتواند بهطور غیرمستقیم نگرانکننده باشد.
این نتایج حاصل مرور ۷۲ کارآزمایی بالینی تصادفیسازیشده با بیشاز ۴۰ هزار زن است که توسط سازمان علمی کاکرین (Cochrane) گردآوری شدهاند. با وجود حجم بالای دادهها، برای برخی مقایسهها قطعیت شواهد در سطح متوسط تا پایین گزارش شد و این موضوع باید در تفسیر نتایج در نظر گرفته شود.
راستیآزمایی: هورموندرمانی پس از یائسگی زنان در عملکرد جنسی آنها تاثیرگذار است.
نتیجهگیری
این ادعا که «هورموندرمانی بعد از یائسگی باعث افزایش خطر سرطان رحم میشود»، بهطور کلی درست نیست. استفاده از فقط استروژن، خطر مشکلات پیشسرطانی رحم را بیشتر میکند، اما هورموندرمانی ترکیبی، بهویژه نوع مداوم، چنین افزایشی را نشان نمیدهد. نوع درمان، عامل تعیینکننده اصلی خطر است.
منبع
دیدگاهتان را بنویسید