تئوری توطئه، توضیحی برای یک رویداد یا وضعیت است که ادعا میکند یک توطئه توسط گروههای قدرتمند، که اغلب انگیزه سیاسی دارند، وجود دارد، در حالی که توضیحات دیگر محتملتر هستند.
افراد ضد علم و شبه علم از افزایش ترس و نگرانی عمومی برای ترویج تئوریهای توطئه استفاده میکنند. این روش بر اساس افزایش حس ناامنی و سوءظن در میان افراد است تا آنها را مجاب به پذیرفتن ادعاهای بدون شواهد کنند.
این تکنیک به طور گستردهای در رسانههای اجتماعی و منابع اطلاعاتی غیررسمی مورد استفاده قرار میگیرد. افراد ضد علم با ساختن و پخش کردن اخبار و اطلاعات غیرواقعی، ترس و نگرانی را در میان مردم افزایش میدهند و به این ترتیب، تئوریهای توطئه خود را تقویت میکنند.
تئوریهای توطئه معمولاً بر پایه منابع غیر قابل اعتماد و بدون شواهد علمی ساخته میشوند. این منابع میتوانند از رسانههای اجتماعی، وبسایتهای ناشناخته، یا افرادی باشند که ادعاهای بدون پایه علمی دارند.
این روش نه تنها باعث تضعیف اعتماد عموم به منابع اطلاعاتی میشود، بلکه موجب گسترش اطلاعات غلط نیز میگردد. یکی از شگردهای اصلی افراد ضد علم و شبه علم انکار شواهد و تحقیقات علمی است. آنها میکوشند با انکار این شواهد، تئوریهای توطئه خود را به عنوان حقیقت ارائه دهند.
برای به وجود آوردن یک داستان جذاب، این افراد از تکنیکهایی مانند دراماتیک کردن موضوع و استفاده از زبان احساساتی برای به وجود آوردن یک روایت که توجه بیشتری را جلب کند استفاده میکنند.
این روایات اغلب با حقایق علمی ناسازگار هستند اما برای مخاطبان جذابیت ویژهای دارند. بنابراین با ساختن روایاتی که با احساسات مخاطبان همخوانی دارد، میتوانند مخاطبان خود را دنبالهروی تئوری توطئه خود کنند.
برای تقویت تئوریهای توطئه، از شبکههای اجتماعی و گروههای خاص برای انتشار و تقویت این ایدهها استفاده میشود. این شبکهها به افراد امکان میدهند که با یکدیگر ارتباط برقرار کنند و تئوریهای توطئه را تقویت کنند. این گروههای اجتماعی، که اغلب در فضای آنلاین فعالیت میکنند، به عنوان عوامل اصلی برای گسترش تئوریهای توطئه عمل میکنند.
تئوریهای توطئه برای انحراف افکار عموم از مسائل واقعی و بحرانهای فعلی استفاده میشوند و به افراد ضد علم و شبه علم کمک میکنند تا توجه عموم را از مسائل اصلی که نیازمند توجه و اقدام است، به سمت مسائل جانبی و غیرواقعی ببرند.
منابع
https://psycnet.apa.org/record/2021-21459-001
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25714347/
https://journals.sagepub.com/doi/full/10.1177/0963721417718261
https://www.jstor.org/stable/24363536?read-now=1
https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/j.1467-9760.2008.00325.x.
دیدگاهتان را بنویسید