بیان مسئله
پرسشی که اخیراً در فضای مجازی مطرح شده، این است که «آیا مصرف قرصهای مکمل روی (زینک) منجر به تشدید جوشهای صورت (آکنه) میشود؟» در این بررسی علمی با استناد به منابع معتبر بهداشت و درمان، درستی یا نادرستی این ادعا را بررسی میکنیم.
لازم به ذکر است که روی، یک ریزمغذی ضروری است و برای عملکرد صحیح سیستم ایمنی و ترمیم بافتهای آسیبدیده در بدن نقش دارد. برای مثال، منابع علمی میگویند روی از گذشته در داروها و کرمهای ضدآکنه و التیامبخش پوست بهکار میرود.
یافتهها
خواص ضدالتهابی و ضدباکتریایی روی: روی یک عنصر ضروری است که در فرایندهایی مانند ترمیم زخم و تقویت سیستم ایمنی بدن نقش دارد (۱). علاوهبر این، این ماده خاصیت ضدالتهابی و ضدباکتریایی داشته و به همین دلیل در محصولات موضعی و خوراکی درمان آکنه استفاده میشود. یکی از مرورهای علمی معتبر در زمینه پوست گزارش کرد که ترکیبات حاوی روی، طی سالها در درمان ضایعات التهابی پوستی، از جمله جوش (acne vulgaris)، کاربرد داشته است (۱).
شواهد بالینی در مورد تأثیر مصرف روی بر آکنه: شواهد پژوهشی حاکی است که سطح سرمی روی در بیماران مبتلا به آکنه معمولاً کمتر از افراد سالم است. نتایج یک متاآنالیز نظاممند جدید نشان داد که سطح روی در خون افراد مبتلا به آکنه بهطور معناداری کمتر از گروه کنترل است و درمان با روی باعث کاهش چشمگیر تعداد جوشهای التهابی میشود (۲، ۳). به عبارت دیگر، در مطالعات بالینی مشخص شد افرادی که مکمل روی مصرف کردند، ضایعات التهابی آکنهشان کاهش قابل توجهی را نشان داد. همچنین گزارشی از چند مطالعه بالینی بیان میکند که افزودن روی به درمان آکنه در مقایسه با دارونما (یا درمانهای معمول)، بهطور معنیداری به بهبود آکنه کمک کرده است (۲ و ۳).
مطالعات موردی و دستورالعملها: دستورالعملهای تخصصی درمان آکنه نیز مصرف روی را برای انواع خاصی از آکنه توصیه میکنند. بهعنوان نمونه، در یک راهنمای اروپایی برای آکنه توصیه شد در آکنههای خفیف تا متوسط، مصرف خوراکی روی میتواند یک روش درمانی جانبی باشد (۴). در یک مطالعه بالینی جدید مقایسهای، اثربخشی قرص روی (سولفات روی) با یک آنتیبیوتیک رایج در آکنه (لیموسیلین) مقایسه شد؛ نتایج نشان دادند هر دو درمان موجب کاهش قابلتوجه شدت آکنه میشوند و در واقع، بهبود کیفیت پوست در گروه روی حتی بهتر هم بود (۴). این یافتهها نشان میدهند جایگزین کردن یا افزودن روی به درمان آکنه میتواند سودمند باشد.
عوارض جانبی مصرف زیاد روی: مصرف دوزهای بالای روی میتواند برخی عوارض گوارشی را ایجاد کند. متداولترین عوارض جانبی ناشی از مصرف زیاد روی، مشکلات معده مانند تهوع، استفراغ و اسهال است (۴). در پژوهشها دیده شد که شیوع این عوارض در گروههای مصرفکننده روی با گروههای دارونما تفاوت معناداری ندارد (۲). نکته مهم آن است که هیچ مطالعه معتبری نشان نداد مصرف روی باعث تشدید آکنه میشود. به عبارت دیگر، شواهد موجود در جمعیتهای مورد بررسی، ارتباطی را میان مصرف خوراکی روی و افزایش تعداد جوشها نشان ندادند. حتی برخی شواهد بالینی نشان میدهند که روی احتمالاً به کاهش جوشها کمک میکند تا افزایش آنها.
راستیآزمایی: مصرف زینک در کاهش طول دوره سرماخوردگی موثر است.
نتیجهگیری
بررسی منابع علمی و پژوهشهای معتبر در زمینه تاثیرات مصرف روی بر آکنه نشان میدهد که ادعای «افزایش جوش صورت با مصرف مکمل روی» مستندی ندارد. مطالعات متعدد نشان دادهاند که افراد دارای آکنه سطح پایینتری از روی در خون خود داشته و مصرف مکمل روی میتواند به کاهش ضایعات ملتهب آکنه کمک کند. در عین حال، عوارض جانبی اصلی روی افزایش جوش نیست، بلکه مسائل گوارشی خفیف است. بنابراین براساس شواهد موجود، این ادعا که «مصرف قرص روی موجب افزایش جوش صورت میشود» صحیح نیست و حتی ممکن است مصرف مناسب روی در برخی موارد به بهبود وضعیت آکنه کمک کند.
منابع
- Gupta M, Mahajan VK, Mehta KS, Chauhan PS. Zinc therapy in dermatology: a review. Dermatol Res Pract. 2014;2014:709152.
- Yee BE, Richards P, Sui JY, Marsch AF. Serum zinc levels and efficacy of zinc treatment in acne vulgaris: A systematic review and meta-analysis. Dermatol Ther. 2020 Nov;33(6):e14252.
- Zou P, Du Y, Yang C, et al. Trace element zinc and skin disorders. Front Med (Lausanne). 2022 Jan 17;9:1093868.
- Tolino E, Skroza N, Mambrin A, et al. An Open-label Study Comparing Oral Zinc to Lymecycline in the Treatment of Acne Vulgaris. J Clin Aesthet Dermatol. 2021;14(5):56–۵۸.
دیدگاهتان را بنویسید