آیا رنگ ادرار میتواند نشانه کمآبی باشد؟
یکی از بحثبرانگیزترین موضوعات در پزشکی پیشگیرانه این است که آیا غربالگری سرطان پروستات با آزمایش PSA میتواند مرگومیر ناشی از این سرطان را کاهش دهد یا خیر. مرور کاکرین در سال ۲۰۱۳ نتیجه گرفته بود که شواهد کافی برای کاهش معنادار مرگومیر وجود ندارد. با انتشار نتایج کارآزماییهای بزرگتر و پیگیریهای طولانیتر، کاکرین در سال ۲۰۲۵ این موضوع را دوباره بررسی کرد.
روش انجام مرور کاکرین
پژوهشگران کاکرین برای پاسخ به این سوال:
- تمام کارآزماییهای تصادفیسازیشده و کنترلشده (RCT) را که غربالگری سرطان پروستات را با عدم غربالگری مقایسه کرده بودند جستوجو کردند.
- دادههای ۶ مطالعه بزرگ شامل ۷۸۹ هزار و ۸۶ نفر از اروپا و آمریکای شمالی را تجمیع و با روش متاآنالیز تحلیل کردند.
- کیفیت شواهد با سیستم GRADE ارزیابی شد.
- پیامدهای اصلی شامل مرگومیر ناشی از سرطان پروستات، مرگومیر کلی، عوارض جانبی و میزان تشخیص سرطان بودند.
نتایج اصلی
نتیجه اول: کاهش مرگومیر ناشی از سرطان پروستات
غربالگری مبتنی بر PSA احتمالاً مرگومیر ناشی از سرطان پروستات را کاهش میدهد.
- نسبت نرخ مرگومیر: ۰.۸۷
- کاهش نسبی خطر: حدود ۱۳ درصد
- کاهش مطلق خطر: حدود ۲ مرگ کمتر در هر ۱۰۰۰ مرد غربالگریشده
ارزیابی: شواهد با قطعیت متوسط.
نتیجه دوم: تأثیر اندک بر مرگومیر کلی
غربالگری ممکن است مرگومیر ناشی از همه علل را اندکی کاهش دهد، اما اطمینان به این یافته پایینتر است.
- نسبت نرخ: ۰.۹۹
- معادل حدود ۵ مرگ کمتر در هر ۱۰۰۰ نفر
- فاصله اطمینان شامل احتمال عدم تأثیر نیز میشود.
ارزیابی: شواهد با قطعیت پایین.
نتیجه سوم: افزایش تشخیص سرطان
غربالگری باعث میشود موارد بیشتری از سرطان پروستات شناسایی شوند.
- افزایش حدود ۳۰ درصدی تشخیص سرطان پروستات
- افزایش تشخیص سرطانهای موضعی و کمخطر
- کاهش موارد سرطان متاستاتیک در زمان تشخیص
این یافته نشان میدهد بخشی از مزیت غربالگری ناشی از تشخیص زودهنگام است، اما در عین حال خطر تشخیص و درمان غیرضروری را نیز افزایش میدهد.
نتیجهگیری نهایی
بر اساس بهروزرسانی مرور کاکرین تا سال ۲۰۲۵:
– غربالگری سرطان پروستات با PSA احتمالاً مرگومیر ناشی از سرطان پروستات را کاهش میدهد.
– اما میزان این فایده در مقیاس فردی نسبتاً کوچک است (حدود ۲ مرگ کمتر به ازای هر ۱۰۰۰ نفر).
– غربالگری تعداد بیشتری از موارد سرطان را شناسایی میکند که بخشی از آنها ممکن است هرگز برای فرد مشکل جدی ایجاد نکنند.
– شواهد موجود درباره مضرات مهم غربالگری (مانند عوارض بیوپسی، بیاختیاری ادرار یا اختلال نعوظ ناشی از درمان) در این مرور ناکافی بود و همچنان نیاز به بررسی بیشتر دارد.
منبع:
https://www.cochranelibrary.com/cdsr/doi/10.1002/14651858.CD004720.pub4/full/fa#CD004720-abs-0005
دیدگاهتان را بنویسید