نتیجه بررسی: شواهد ناکافی

آیا مصرف مکمل ویتامین ب ۱۲ برای بهبود رشد، تکامل، و شناخت در کودکان مفید است؟

کمبود ویتامین B ₁₂ یک مشکل مهم سلامت عمومی در کودکان بوده، و با کم‌خونی و اختلال در رشد، شناخت، و تکامل مرتبط دانسته شده است. کمبود ویتامین B ₁₂ ممکن است در کودکان به‌دلیل کمبود آن در شیر مادر، مصرف کم آن از طریق رژیم غذایی، و افزایش نیاز با افزایش سن ایجاد شود.

مکمل ویتامین B ₁₂ به‌دلیل نقش آن در سنتز و متیلاسیون DNA، تشکیل گلبول‌های قرمز و متابولیسم فولات، می‌تواند برای رشدونمو کودک مفید باشد. با این‌حال، هیچ شواهدی برای بررسی تاثیرات مصرف مکمل ویتامین B ₁₂ در کودکان انجام نشده است.

روش انجام بررسی

این فکت‌چک بر اساس یک مرور نظام‌مند و متاآنالیز از کارآزمایی‌های تصادفی‌سازی و کنترل‌شده انجام شده است. پژوهشگران در سپتامبر ۲۰۲۵ پایگاه‌های اطلاعاتی معتبر علمی و مراکز ثبت کارآزمایی‌ها را جست‌وجو کردند.

در این بررسی، ۱۶ مطالعه شامل ۴۰۸۳ کودک زیر ۱۲ سال از ۱۰ کشور وارد شدند. مطالعات، اثر مصرف مکمل خوراکی ویتامین B12 را به‌تنهایی یا همراه با سایر ریزمغذی‌ها بررسی کردند. پیامدهای مورد ارزیابی شامل رشد قدی، عملکرد شناختی، رشد و تکامل، کم‌خونی، وضعیت ویتامین B12 و عوارض جانبی بود.

نتایج مطالعه براساس شواهد کاکرین

رشد و تکامل کودکان

• مصرف مکمل ویتامین B12 به‌تنهایی یا همراه با سایر ریزمغذی‌ها، تفاوت قابل‌توجهی در رشد قدی کودکان ایجاد نکرد.
• شواهد نشان داد که تاثیر ویتامین B12 بر عملکرد شناختی (مانند توجه) بسیار ناچیز یا بدون تفاوت معنی‌دار است.
• همچنین تاثیر محسوسی بر رشد مهارت‌های حرکتی و تکاملی مشاهده نشد.

کم‌خونی

• مصرف مکمل ویتامین B12 تاثیر مشخصی بر کاهش کم‌خونی در کودکان نشان نداد.

وضعیت ویتامین B12

• مصرف مکمل ویتامین B12 در مقایسه با دارونما، کمبود ویتامین B12 را کاهش داد.
• سطح خونی ویتامین B12 نیز در کودکانی که مکمل دریافت کردند افزایش یافت.

عوارض جانبی

• شواهد موجود تفاوت قابل‌توجهی در بروز عوارض جانبی میان گروه‌ها نشان نداد و بسیاری از مطالعات عوارض را گزارش نکرده بودند.

نتیجه‌گیری نهایی

ادعای اینکه مصرف مکمل ویتامین B12 باعث بهبود رشد، افزایش قد، بهبود عملکرد شناختی یا کاهش کم‌خونی در کودکان می‌شود، توسط شواهد موجود تأیید نمی‌شود.

با این حال، مصرف مکمل ویتامین B12 در کودکانی که در معرض کمبود این ویتامین هستند، می‌تواند کمبود ویتامین B12 را کاهش داده و سطح این ویتامین را در خون افزایش دهد.

ویتامین B12 برای اصلاح کمبود این ویتامین مفید است، اما شواهد فعلی نشان نمی‌دهند که مصرف آن در کودکان به‌طور معنی‌داری رشد جسمی، عملکرد شناختی یا وضعیت کم‌خونی را بهبود دهد.

منابع

https://www.cochranelibrary.com/cdsr/doi/10.1002/14651858.CD015264.pub2/full/fa#CD015264-abs-0006