آیا مصرف امگا ۳ موجب لاغری و کاهش وزن میشود؟
اخیرا فردی به نام محمد صادق احمدی که خود را عضو هیات علمی دانشگاه- جامعهشناسی دین معرفی کرده ، در برنامه شبکه افق ادعاهایی را مطرح کرده است که از نظر شواهد و منطق کارآزمایی های بالینی تضادهای مشهودی دارد.
این فرد در مخالفت با نحوه انجام مطالعات بالینی روی واکسن ها و دارو ها ادعا کرده است: چرا کارازمایی های بالینی را روی موش انجام میدهیم. حال اینکه ژنوم موش با انسان متفاوت است و نمی توان گفت این واکسن ها و دارو ها اثربخشی دارد.
هیچ دانشمندی ادعا نمیکند که موش یا هر حیوان دیگری معادل انسان است. مدلهای حیوانی برای شبیهسازی کامل انسان طراحی نشدهاند؛ بلکه ابزاری برای پاسخ به پرسشهای مشخص هستند: آیا ماده مورد نظر سمیت جدی دارد؟ آیا میتواند سیستم ایمنی را فعال کند؟ چه دوزی احتمالاً مناسب است؟ آیا مکانیسم اثر آن قابل قبول است؟
در واقع، آزمایش حیوانی تنها یکی از مراحل زنجیره ارزیابی دارو و واکسن است و بههیچوجه به معنی تأیید نهایی اثربخشی در انسان نیست. پس از مطالعات حیوانی، دارو یا واکسن باید وارد مراحل مختلف کارآزمایی بالینی گسترده انسانی شود؛ از بررسی ایمنی در تعداد محدودی داوطلب گرفته تا مطالعات گسترده با هزاران نفر برای اثبات اثربخشی و بررسی عوارض احتمالی.
البته محدودیت مدلهای حیوانی کاملاً پذیرفته شده است. برخی داروها یا واکسنها ممکن است در حیوان نتایج امیدوارکنندهای نشان دهند اما در انسان موفق نباشند. همین موضوع باعث شده است که پژوهشگران از چندین مدل آزمایشگاهی، حیوانی و انسانی در کنار هم استفاده کنند و نتایج را با احتیاط تفسیر کنند.
شباهت کامل ژنتیکی شرط لازم برای ارزشمند بودن یک مدل زیستی نیست؛ بلکه وجود شباهتهای عملکردی در مسیرهای مورد مطالعه اهمیت دارد. بعد از تست مراحل حیوانی، مراحل وسیع تست روی نمونه های انسانی انجام میشود و سپس ادعاهای اثربخشی بررسی میشود.
اگر آزمایش حیوانی را حذف کنیم، نخستین مواجهه انسان با بسیاری از داروهای جدید بدون هیچ اطلاعات قبلی درباره سمیت و اثرات احتمالی خواهد بود؛ موضوعی که از نظر اخلاق پزشکی و ایمنی بیماران قابل قبول نیست. استفاده از مدلهای حیوانی در کنار سایر روشهای علمی، یک مرحله حفاظتی برای کاهش خطرات پیش از ورود یک درمان به بدن انسان است.
هیچ دارو یا واکسنی با یک آزمایش حیوانی تأیید نمیشود، بلکه مجموعهای از شواهد آزمایشگاهی، حیوانی و انسانی در کنار هم تصمیم نهایی را شکل میدهند.
منابع
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK546595/
https://www.who.int/publications/i/item/9789240097711
دیدگاهتان را بنویسید